۱۰ مورد از بزرگترین گنجینه‌ های طلای کشف شده در جهان که تاریخ را شگفت‌زده کردند

1. گنج کشتی آتوچا؛ یکی از باارزش‌ترین گنجینه‌های غرق‌شده جهان

گنج کشتی نوئسترا سنیورا د آتوچا (Nuestra Señora de Atocha) یکی از باارزش‌ترین گنجینه‌های کشف‌شده از یک کشتی غرق‌شده در تاریخ است. این کشتی اسپانیایی در سال ۱۶۲۲ در جریان یک طوفان شدید در نزدیکی فلوریدا غرق شد و بخش بزرگی از محموله طلا، نقره و اشیای ارزشمند آن برای بیش از سه قرن در کف دریا باقی ماند. بخش اصلی این گنجینه سرانجام در سال ۱۹۸۵ پس از ۱۶ سال جست‌وجوی مل فیشر و تیمش کشف شد.

براساس اسناد مربوط به محموله آتوچا، این کشتی هنگام غرق‌شدن حجم عظیمی از فلزات گران‌بها و کالاهای ارزشمند را حمل می‌کرد. مهم‌ترین موارد ثبت‌شده و کشف‌شده از گنج آتوچا عبارت‌اند از:

• حدود ۲۴ تن شمش نقره در بیش از هزار شمش
• حدود ۱۸۰ هزار پزو سکه نقره
• ۱۲۵ شمش و دیسک طلا
• سکه‌های طلا و نقره
• زنجیرها و زیورآلات طلایی
• زمردهای کلمبیایی و سایر سنگ‌های قیمتی
• بیش از هزار پوند ظروف و اشیای ساخته‌شده از نقره
• شمش‌های مس
• توپ‌ها و تجهیزات برنزی
• اشیای شخصی و جواهرات ثبت‌نشده مسافران کشتی

وجود اشیای ثبت‌نشده اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در آن دوره بخشی از طلا، جواهرات و سنگ‌های قیمتی برای فرار از مالیات بدون ثبت رسمی حمل می‌شد. به همین دلیل، مقدار واقعی ثروتی که آتوچا با خود به اعماق دریا برده بود احتمالاً بیشتر از چیزی است که در فهرست رسمی محموله آن دیده می‌شود.

کشف بخش اصلی گنجینه در ۲۰ ژوئیه ۱۹۸۵ یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در تاریخ جست‌وجوی گنج‌های دریایی بود. گزارش‌های همان زمان ارزش گنج آتوچا را حدود ۴۰۰ میلیون دلار برآورد کردند؛ رقمی که آن را در میان گران‌ترین گنجینه‌های کشف‌شده جهان قرار داد.

2. گنجینه توت‌ آنخ‌ آمون؛ مشهورترین گنج فرعونی جهان

گنجینه توت‌عنخ‌آمون یکی از بزرگ‌ترین و مشهورترین گنجینه‌های باستانی کشف‌شده در جهان است. مقبره این فرعون مصری در سال ۱۹۲۲ توسط هوارد کارتر در دره پادشاهان مصر کشف شد و حدود ۵ هزار اثر تاریخی از اتاق‌های مختلف آن به دست آمد.

مهم‌ترین آثاری که در گنجینه توت‌عنخ‌آمون کشف شدند عبارت‌اند از:

• ماسک تدفین طلایی توت‌عنخ‌آمون
• تابوت داخلی ساخته‌شده از طلای خالص
• جواهرات و زیورآلات طلایی
• تخت‌ها و صندلی‌های سلطنتی
• ارابه‌های تشریفاتی و جنگی
• مجسمه‌ها و تندیس‌های مذهبی
• ظروف و اشیای آیینی
• سلاح‌هایی مانند خنجر، کمان و سپر
• صندوق‌ها و وسایل شخصی فرعون

مشهورترین اثر این مجموعه، ماسک طلایی توت‌عنخ‌آمون است که با طلا و موادی مانند لاجورد، عقیق، ابسیدین و شیشه رنگی تزئین شده است. حجم طلای موجود در مقبره نیز تنها به این ماسک محدود نمی‌شود؛ تابوت داخلی فرعون از طلای خالص ساخته شده و حدود ۱۱۰ کیلوگرم وزن دارد.

کشف این مقبره از آن جهت اهمیت ویژه‌ای داشت که بخش بزرگی از محتویات آن پس از بیش از ۳ هزار سال همچنان باقی مانده بود. این آثار اطلاعات مهمی درباره طلاکاری، جواهرسازی، آیین‌های تدفین و سبک زندگی خاندان سلطنتی مصر باستان در اختیار پژوهشگران قرار داده‌اند.

3. طلای باختری افغانستان؛ بیش از ۲۰ هزار قطعه طلا از دل طلاتپه

طلای باختری (Bactrian Gold) یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های طلایی باستانی جهان است که بیش از ۲۰ هزار قطعه طلا و اشیای ارزشمند را در خود جای داده است. این مجموعه در سال ۱۹۷۸ توسط تیم مشترک باستان‌شناسی شوروی و افغانستان به سرپرستی ویکتور ساریانیدی در محوطه طلاتپه (Tillya Tepe) در شمال افغانستان کشف شد. آثار این گنجینه از شش مقبره متعلق به حدود قرن اول پیش از میلاد تا قرن اول میلادی به دست آمدند.

این شش مقبره به یک مرد بلندپایه و پنج زن تعلق داشتند و حجم بالایی از طلا همراه آن‌ها دفن شده بود. بسیاری از آثار با سنگ‌های نیمه‌قیمتی تزئین شده‌اند و طراحی آن‌ها ترکیبی از هنر ایرانی، یونانی، هندی، چینی و فرهنگ اقوام کوچ‌نشین آسیای مرکزی را نشان می‌دهد؛ ویژگی‌ای که طلای باختری را از بسیاری از گنجینه‌های تاریخی دیگر متمایز می‌کند.

مهم‌ترین آثار کشف‌شده در گنجینه طلای باختری عبارت‌اند از:

• تاج طلایی تاشو و ظریف
• گردنبندها و آویزهای طلایی
• گوشواره‌ها و انگشترهای طلا
• کمربندها و سگک‌های تزئینی
• صدها قطعه و پلاک طلایی برای تزئین لباس
• زیورآلات مزین به فیروزه، لاجورد، گارنت و دیگر سنگ‌های نیمه‌قیمتی
• خنجرها و سلاح‌های تشریفاتی تزئین‌شده
• پیکره‌ها و نقش‌های کوچک طلایی
• سکه‌های طلا و دیگر سکه‌های باستانی
• اشیای تزئینی با نقش حیوانات، خدایان و موجودات اساطیری

در میان آثار این مجموعه، تاج طلایی تاشو یکی از شناخته‌شده‌ترین قطعات است. طراحی آن به گونه‌ای بود که امکان جدا یا جمع‌شدن بخش‌های تاج برای حمل آسان‌تر وجود داشت؛ ویژگی‌ای که با شیوه زندگی کوچ‌نشینان منطقه ارتباط داشته است. در کنار آن، سکه‌ها و اشیایی با منشأهای مختلف، از جمله نمونه‌های رومی، اشکانی، هندی و چینی، نشان می‌دهند که باختر در مسیر تبادلات گسترده میان شرق و غرب قرار داشته است.

4. گنجینه استافوردشایر؛ بزرگ‌ترین گنج طلای آنگلوساکسون جهان

گنجینه استافوردشایر (Staffordshire Hoard) بزرگ‌ترین مجموعه طلا و نقره متعلق به دوره آنگلوساکسون است که تاکنون کشف شده است. این گنجینه در سال ۲۰۰۹ توسط تری هربرت (Terry Herbert) با استفاده از فلزیاب در زمینی کشاورزی نزدیک روستای هَمروویچ در استافوردشایر انگلستان پیدا شد. مجموعه استافوردشایر شامل نزدیک به ۴ هزار شیء و قطعه شکسته است که بیشتر آن‌ها به تجهیزات جنگی و سلاح‌های اشراف و جنگجویان قرن هفتم میلادی تعلق دارند.

بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد این گنجینه در مجموع حدود ۴ کیلوگرم طلا و ۱.۷ کیلوگرم نقره دارد. علاوه بر فلزات گران‌بها، بسیاری از قطعات با گارنت و تزئینات بسیار ظریف آراسته شده‌اند و کیفیت بالای ساخت آن‌ها نشان می‌دهد که احتمالاً به افراد بلندپایه جامعه آنگلوساکسون تعلق داشته‌اند.

مهم‌ترین آثار و اشیای کشف‌شده در گنجینه استافوردشایر عبارت‌اند از:

• قطعات و تزئینات طلایی دسته شمشیر
• کلاه‌خود و صدها قطعه متعلق به آن
• سرقبضه‌ها و اتصالات شمشیرهای آنگلوساکسون
• صلیب‌های طلایی و اشیای مذهبی
• قطعات ساخته‌شده از طلا و نقره زراندود
• تزئینات طلا با سنگ‌های گارنت
• پلاک‌ها و قطعات ظریف طلاکاری‌شده
• یراق و تزئینات مربوط به تجهیزات جنگی
• اشیای ساخته‌شده با تکنیک ظریف ملیله‌کاری طلا

یکی از نکات جالب درباره این گنجینه آن است که برخلاف بسیاری از گنج‌های تاریخی، تقریباً خبری از اشیای معمول زندگی مانند سکه، ظروف یا زیورآلات زنانه در آن نیست. بخش عمده مجموعه از اجزای سلاح و تجهیزات جنگی بسیار نفیس تشکیل شده است. پژوهش‌های موزه بیرمنگام حتی نشان داده‌اند که حدود یک‌سوم قطعات گنجینه احتمالاً به یک کلاه‌خود بسیار بلندمرتبه تعلق داشته‌اند.

کارشناسان معتقدند گنجینه استافوردشایر احتمالاً بین سال‌های ۶۵۰ تا ۶۷۵ میلادی دفن شده است، اما هنوز مشخص نیست چه کسی و با چه هدفی چنین حجم بزرگی از تجهیزات ارزشمند را در زمین پنهان کرده است. همین راز، در کنار حجم طلای موجود و کیفیت استثنایی زرگری قطعات، این کشف را به یکی از مهم‌ترین منابع شناخت جنگجویان و نخبگان آنگلوساکسون تبدیل کرده است.

5. گنجینه هوکسن؛ گنجی که هنگام پیدا کردن یک چکش کشف شد

گنجینه هوکسن (Hoxne Hoard) غنی‌ترین گنجینه شناخته‌شده از دوره روم در بریتانیا و یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های سکه طلا و نقره اواخر امپراتوری روم است. این گنجینه در سال ۱۹۹۲ در روستای هوکسن در سافولک انگلستان کشف شد؛ آن هم زمانی که اریک لاوز (Eric Lawes) با فلزیاب در حال جست‌وجوی چکش گمشده یکی از دوستانش بود.

در مجموع، حدود ۱۴٬۸۶۵ سکه رومی و نزدیک به ۲۰۰ قطعه جواهرات طلا و ظروف نقره از این محل به دست آمد. بیشتر سکه‌ها به اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم میلادی تعلق دارند؛ دوره‌ای که سلطه روم بر بریتانیا رو به پایان بود. جدیدترین سکه‌های مجموعه به حدود سال‌های ۴۰۷ تا ۴۰۸ میلادی مربوط می‌شوند.

مهم‌ترین آثار کشف‌شده در گنجینه هوکسن عبارت‌اند از:

• ۵۶۵ سکه طلای سولیدوس
• بیش از ۱۴ هزار سکه نقره
• تعداد محدودی سکه برنزی
• گردنبندها و زنجیرهای طلا
• دستبندهای طلایی
• انگشترهای طلا
• زنجیر مخصوص بدن با تزئینات طلا و سنگ‌های قیمتی
• قاشق‌ها و ملاقه‌های نقره‌ای با تزئینات طلاکاری‌شده
• کاسه‌ها و ظروف نقره
• اشیای تزئینی و ظروف مخصوص پذیرایی
• قطعاتی مزین به گارنت، آمتیست و دیگر سنگ‌های زینتی

یکی از شاخص‌ترین اشیای مجموعه، زنجیر بدن طلایی است که با یک سکه طلای رومی، سنگ آمتیست و گارنت تزئین شده است. همچنین ۱۹ دستبند طلایی در این گنجینه یافت شده که یکی از آن‌ها با عبارت لاتین «VTERE FELIX DOMINA IULIANE» تزئین شده است؛ عبارتی که تقریباً معنای «با شادی از آن استفاده کن، بانو جولیانا» را منتقل می‌کند.

نکته مهم درباره هوکسن، ترکیب هم‌زمان سرمایه نقدی و دارایی‌های لوکس است. هزاران سکه در کنار جواهرات طلا و ظروف نقره نشان می‌دهد که احتمالاً این مجموعه متعلق به خانواده‌ای ثروتمند بوده و برای حفاظت در دوره‌ای ناآرام دفن شده است. با این حال، هویت مالک و دلیل بازنگشتن او برای برداشتن گنج همچنان مشخص نیست.

6. گنجینه لِ کاتیلون ۲؛ نزدیک به ۷۰ هزار سکه سلتیک در جزیره جرسی

گنجینه لِ کاتیلون ۲ (Le Câtillon II Hoard) یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های سکه عصر آهن در اروپا است که نزدیک به ۷۰ هزار سکه، همراه با طلا، نقره و جواهرات باستانی را در خود جای داده است. این گنجینه در سال ۲۰۱۲ توسط رگ مید (Reg Mead) و ریچارد مایلز (Richard Miles) در جزیره جرسی کشف شد؛ دو جست‌وجوگری که بیش از ۳۰ سال به دنبال محل دقیق این گنج بودند.

بخش عمده سکه‌های این مجموعه به قبایل سلتیک مانند Coriosolitae، Osismii، Redones و Baiocasses تعلق دارد و قدمت آن‌ها به حدود قرن اول پیش از میلاد بازمی‌گردد. بررسی‌های جدید نشان می‌دهد این گنجینه احتمالاً در حدود ۴۰ سال پیش از میلاد یا پس از آن دفن شده است.

مهم‌ترین آثار کشف‌شده در گنجینه لِ کاتیلون ۲ عبارت‌اند از:

• نزدیک به ۷۰ هزار سکه سلتیک
• سکه‌های متعلق به قبایل مختلف سرزمین گل
• تعدادی سکه ضرب‌شده در جنوب بریتانیا
• گردن‌بندهای طلایی تورک (Gold Torcs)
• دستبندهای نقره‌ای
• انگشترها و زیورآلات مختلف
• مهره‌های شیشه‌ای
• شمش‌های طلا و نقره
• کیسه‌ای حاوی جواهرات و فلزات گران‌بها

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کشف، تعداد بالای تورک‌های طلایی آن است. دولت جرسی این مجموعه را علاوه بر یکی از بزرگ‌ترین گنجینه‌های سکه سلتیک جهان، شامل بزرگ‌ترین مجموعه شناخته‌شده گردن‌بندهای تورک در اروپا معرفی کرده است.

داستان کشف گنج نیز به اندازه محتویات آن جالب است. مید و مایلز از اوایل دهه ۱۹۸۰ براساس گزارشی قدیمی درباره پیدا شدن سکه در یک زمین کشاورزی، جست‌وجوی خود را آغاز کردند. آن‌ها سال‌ها تنها در بازه‌های کوتاه پس از برداشت محصول اجازه ورود به زمین را داشتند تا اینکه سرانجام در سال ۲۰۱۲ فلزیاب آن‌ها محل اصلی گنجینه را مشخص کرد. باستان‌شناسان سپس توده سکه‌ها و اشیای اطراف آن را به‌صورت یکپارچه از زمین خارج کردند تا موقعیت هر قطعه دقیقاً ثبت و بررسی شود.

7. گنجینه پاناگیوریشته؛ بیش از ۶ کیلوگرم طلای تراکیایی

گنجینه پاناگیوریشته (Panagyurishte Treasure) یکی از مشهورترین گنجینه‌های طلای باستانی اروپا است که از ۹ ظرف طلایی با وزن مجموع ۶.۱۶۴ کیلوگرم تشکیل شده است. این گنجینه در ۸ دسامبر ۱۹۴۹ توسط سه برادر به نام‌های پاول، پتکو و میخائیل دیکوف در نزدیکی شهر پاناگیوریشته بلغارستان کشف شد. قدمت ظروف به اواخر قرن چهارم یا اوایل قرن سوم پیش از میلاد می‌رسد و آن‌ها به تمدن تراکیه تعلق دارند.

برخلاف بسیاری از گنجینه‌های تاریخی که ترکیبی از سکه و زیورآلات هستند، پاناگیوریشته یک مجموعه تشریفاتی کاملاً طلایی است. پژوهشگران معتقدند این ظروف احتمالاً در اختیار یکی از فرمانروایان تراکیایی بوده و در مراسم مذهبی و آیینی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. نقش‌های برجسته روی آن‌ها نیز ترکیبی از هنر تراکیایی و یونانی و شامل خدایان، قهرمانان و موجودات اسطوره‌ای است.

مهم‌ترین آثار کشف‌شده در گنجینه پاناگیوریشته عبارت‌اند از:

• یک آمفورا-ریتون طلایی
• یک فیاله طلایی یا ظرف کم‌عمق آیینی
• هفت ریتون طلایی برای نوشیدن یا اجرای مراسم مذهبی
• ریتون‌هایی به شکل سر و اندام حیواناتی مانند گوزن و قوچ
• ظروفی با نقش چهره‌های انسانی و اسطوره‌ای
• نقش‌های برجسته مربوط به خدایان و قهرمانان یونان باستان
• تزئینات طلایی بسیار ظریف با جزئیات انسانی، حیوانی و گیاهی

یکی از ویژگی‌های شاخص این گنجینه، خلوص و حجم طلای به‌کاررفته در مجموعه است. تمام ۹ ظرف در مجموع بیش از ۶ کیلوگرم وزن دارند و مهارت زرگران باستانی در شکل‌دهی، برجسته‌کاری و ایجاد جزئیات پیچیده روی طلا را نشان می‌دهند. حتی هر ظرف کارکرد و نقش متفاوتی دارد و این موضوع نشان می‌دهد مجموعه احتمالاً به‌صورت یک سرویس تشریفاتی طراحی شده است.

داستان کشف آن نیز کاملاً اتفاقی بود. سه برادر دیکوف هنگام حفاری خاک در نزدیکی یک کارخانه کاشی، با ظروفی درخشان در میان خاک روبه‌رو شدند. آن‌ها پس از بیرون آوردن ۹ قطعه، مجموعه را به مقامات تحویل دادند؛ کشفی که بعدها به یکی از مهم‌ترین نمادهای میراث تاریخی بلغارستان تبدیل شد.

8. گنجینه سادل ریج؛ ۱۴۲۷ سکه طلا در چند قوطی زنگ‌زده

گنجینه سادل ریج (Saddle Ridge Hoard) یکی از ارزشمندترین گنجینه‌های سکه طلای کشف‌شده در آمریکا است. این مجموعه در سال ۲۰۱۳ توسط یک زوج در شمال کالیفرنیا و هنگام قدم‌زدن در ملک شخصی‌شان پیدا شد. آن‌ها ابتدا با یک قوطی فلزی زنگ‌زده روبه‌رو شدند، اما بررسی بیشتر نشان داد که در مجموع هشت قوطی حاوی ۱۴۲۷ سکه طلا در همان منطقه دفن شده است.

سکه‌های این گنجینه بین سال‌های ۱۸۴۷ تا ۱۸۹۴ ضرب شده بودند و شامل نمونه‌هایی از سکه‌های طلای ۵، ۱۰ و ۲۰ دلاری آمریکا می‌شدند. وضعیت نگهداری بسیاری از آن‌ها بسیار خوب بود و برخی از سکه‌ها جزو بهترین نمونه‌های شناخته‌شده از نوع خود ارزیابی شدند. همین موضوع باعث شد ارزش کل گنجینه بسیار بیشتر از ارزش طلای خام موجود در سکه‌ها باشد.

مهم‌ترین آثار و سکه‌های کشف‌شده در گنجینه سادل ریج عبارت‌اند از:

• ۱۴۲۷ سکه طلای آمریکایی
• سکه‌های طلای ۵ دلاری Half Eagle
• سکه‌های طلای ۱۰ دلاری Eagle
• سکه‌های طلای ۲۰ دلاری Double Eagle
• نمونه‌های کمیاب ضرب‌شده در ضرابخانه سان‌فرانسیسکو
• سکه ۱۸۶۶-S Double Eagle بدون شعار
• سکه‌های ۱۸۶۶-S و ۱۸۷۷-S با وضعیت حفاظتی بسیار بالا
• چندین سکه قرن نوزدهمی که از بهترین نمونه‌های شناخته‌شده در رده خود بودند
• سکه‌هایی که سال‌ها بدون گردش در بازار باقی مانده بودند

ارزش اسمی کل سکه‌ها در زمان ضرب تنها حدود ۲۸ هزار دلار بود، اما کارشناسان ارزش مجموعه را پس از کشف بیش از ۱۰ میلیون دلار برآورد کردند. دلیل این اختلاف چشمگیر، کمیابی بعضی از سکه‌ها، کیفیت استثنایی آن‌ها و ارزش کلکسیونی بسیار بالاتر از قیمت طلای موجود در هر سکه بود.

منشأ دقیق گنجینه سادل ریج هنوز مشخص نیست. پس از انتشار خبر کشف، فرضیه‌هایی درباره ارتباط آن با سرقت‌های قدیمی از ضرابخانه آمریکا مطرح شد، اما ضرابخانه ایالات متحده اعلام کرد مدرکی برای ارتباط این سکه‌ها با سرقت از تأسیسات دولتی پیدا نشده است. هویت فردی که این حجم از سکه‌های طلا را در قوطی‌ها دفن کرده نیز همچنان ناشناخته باقی مانده است.

9. گنج پریام؛ گنجینه طلایی شهر باستانی تروی

گنج پریام (Priam’s Treasure) یکی از مشهورترین گنجینه‌های طلایی کشف‌شده در شهر باستانی تروی است. هاینریش شلیمان (Heinrich Schliemann) این مجموعه را در سال ۱۸۷۳ هنگام حفاری در محوطه حصارلیک در ترکیه امروزی پیدا کرد و آن را به پریام، پادشاه افسانه‌ای تروی در ایلیاد هومر نسبت داد. بررسی‌های باستان‌شناسی بعدی اما نشان دادند که این گنجینه به نیمه دوم هزاره سوم پیش از میلاد تعلق دارد و حدود هزار سال قدیمی‌تر از دوره‌ای است که معمولاً جنگ تروی به آن نسبت داده می‌شود؛ بنابراین نام «گنج پریام» بیشتر یک نام تاریخی است تا انتساب قطعی به شخص پریام.

بخش اصلی این گنجینه طلا که با عنوان Treasure A شناخته می‌شود، مجموعه‌ای از اشیای طلا، نقره و برنز را شامل می‌شد. موزه پوشکین اعلام کرده است که این بخش در اصل ۱۸۳ شیء داشت و در میان آن‌ها ظروف فلزی و مجموعه‌ای کم‌نظیر از زیورآلات طلایی دیده می‌شد.

مهم‌ترین آثار کشف‌شده در گنج پریام عبارت‌اند از:

• دو دیادم یا سربند بزرگ و کوچک طلایی
• پیشانی‌بندهای ساخته‌شده از طلا
• گوشواره‌های طلایی سبدشکل
• حلقه‌های مخصوص شقیقه
• دستبندهای طلایی
• گردن‌بندها و حلقه‌های گردنی
• هزاران مهره و آویز کوچک طلا
• ظروف و جام‌های طلا و نقره
• ظرف طلایی قایق‌مانند
• ظروف و دیگ‌های برنزی
• ابزار، سلاح و تبرهای تشریفاتی
• اشیای تزئینی ساخته‌شده از فلزات گران‌بها

یکی از شاخص‌ترین آثار این گنجینه، دیادم بزرگ طلایی است. این اثر از هزاران حلقه سیمی و آویز ورقه‌ای بسیار ظریف ساخته شده و نمونه‌ای قابل‌توجه از مهارت زرگران عصر برنز است. نمونه اصلی این دیادم به همراه بخش مهمی از آثار طلایی گنجینه امروزه در موزه دولتی هنرهای زیبای پوشکین در مسکو نگهداری می‌شود.

سرنوشت خود گنج نیز به اندازه کشف آن پرحاشیه بوده است. شلیمان پس از پیدا کردن مجموعه، برخلاف شرایط مجوز حفاری خود، آثار را مخفیانه از قلمرو عثمانی خارج کرد. پس از یک اختلاف حقوقی، او مبلغی به دولت عثمانی پرداخت و بعدتر مجموعه آثار تروی را به موزه‌های برلین اهدا کرد. در پایان جنگ جهانی دوم، بخش مهمی از گنجینه به شوروی منتقل شد و از سال ۱۹۴۵ تاکنون تعداد زیادی از ارزشمندترین قطعات آن در موزه پوشکین مسکو نگهداری می‌شوند.

10. گنجینه طلای وارنا؛ یکی از قدیمی‌ترین گنجینه‌های طلای جهان

گنجینه طلای وارنا (Varna Gold Treasure) یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های طلای فرآوری‌شده شناخته‌شده در جهان است. این گنجینه در سال ۱۹۷۲ به‌طور اتفاقی در یک گورستان باستانی نزدیک شهر وارنا در بلغارستان کشف شد و قدمت آثار آن به حدود ۴۶۰۰ تا ۴۲۰۰ پیش از میلاد می‌رسد؛ یعنی بیش از ۶ هزار سال پیش.

در جریان کاوش‌های این محوطه، صدها قبر بررسی شد و بیش از ۳ هزار شیء طلایی با وزن مجموع بیش از ۶ کیلوگرم به دست آمد. این حجم از طلا برای دوره مس‌سنگی بسیار استثنایی است و به همین دلیل وارنا جایگاه مهمی در تاریخ زرگری و استفاده انسان از طلا دارد.

مهم‌ترین آثار کشف‌شده در گنجینه طلای وارنا عبارت‌اند از:

• بیش از ۳ هزار قطعه و شیء طلایی
• گردن‌بندها و آویزهای طلا
• دستبندها و حلقه‌های طلایی
• صفحات و پلاک‌های تزئینی طلا
• مهره‌ها و قطعات کوچک طلایی
• تزئینات مخصوص لباس و بدن
• اشیای طلایی نمادین و آیینی
• ابزار و اشیای ساخته‌شده از مس
• تیغه‌ها و ابزارهای سنگ چخماق و ابسیدین
• ظروف سفالی و اشیای تدفینی
• صدف‌ها و مهره‌های وارداتی که احتمالاً در مبادلات تجاری کاربرد داشته‌اند

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این محوطه، قبر شماره ۴۳ است. در این قبر بقایای مردی بلندمرتبه همراه با حدود ۹۹۰ شیء طلایی با وزن تقریبی ۱.۵ کیلوگرم پیدا شد. حجم طلای موجود در این قبر به‌تنهایی بسیار بیشتر از چیزی بود که معمولاً در تدفین‌های هم‌دوره دیده می‌شود و نشان می‌دهد جامعه وارنا در آن زمان دارای ساختار اجتماعی و سلسله‌مراتب مشخصی بوده است.

جمع‌بندی: بزرگ‌ترین گنجینه های طلای کشف‌شده در تاریخ نشان می‌دهند که این فلز از هزاران سال پیش نمادی از ثروت، قدرت و جایگاه اجتماعی در تمدن‌های مختلف بوده است. از گنج کشتی آتوچا و مقبره توت‌عنخ‌آمون تا طلای باختری و گنجینه وارنا، هر کشف بخشی ارزشمند از تاریخ بشر را آشکار کرده است. ارزش این گنجینه‌ها تنها به وزن طلا و فلزات گران‌بهای آن‌ها محدود نمی‌شود و قدمت، کمیابی و اهمیت تاریخی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در ارزش آن‌ها دارد.
بسیاری از این آثار امروز در موزه‌های بزرگ جهان نگهداری می‌شوند و همچنان اطلاعات تازه‌ای درباره اقتصاد، هنر و فرهنگ تمدن‌های گذشته در اختیار ما قرار می‌دهند. اگر به دنیای طلا، تاریخچه آن و اطلاعات کاربردی بازار این فلز ارزشمند علاقه دارید، می‌توانید مطالب بیشتر را در بخش طلاگراف از مجموعه طلاکارت را دنبال کنید.